Publications in English

2023  Johan Heilbron and Nico Wilterdink (eds.), Long-Term Processes in Human History. Special Issue of Historical Social Research, 48 (1). 

2023  Johan Heilbron and Nico Wilterdink, Studying Long-Term Processes in Human History. Historical Social Research, 48 (1), 7-34.   doi: 10.12759/hsr.48.2023.01.  pdf

2023  Goudsblom’s Law of Three Stages: The Global Spread of Socio-Cultural Traits in Human History. Historical Social Research, 48 (1), 84-104.  doi: 10.12759/hsr.48.2023.05.       pdf

2023  Bart van Heerikhuizen (1948-2022). Figurations, 58 (January 2023), 23-24.

2021  The Question of Inequality: Trends of Functional Democratisation and De-democratisation. In: Florence Delmotte and Barbara Górnicka (eds.), Elias in Troubled Times. Figurational Approaches to the Problems of the Twenty-First Century. Palgrave Macmillan, pp. 19-42.   pdf

2020  Increasing and Decreasing Inequalities of Power: A Processual View. A Response to Cas Wouters, and a Proposal for Clarification. Historical Social Research, 45(4), 347-374. (doi: 10.12759/hsr.45.2020.4.347-374.)  pdf

2019  Marcel van den Haak and Nico Wilterdink, Struggling with distinction: How and why people switch between cultural hierarchy and equality. European Journal of Cultural Studies, 22(4), 416-432. (DOI: 10.1177/1367549419861632)  pdf

2019  Growing inequality, shifting class relations and the rise of nationalist populism in Europe. Paper presented at the symposium ‘Waiting for populism? Problems of interpretation and policy implications’. Central Bank of Malta, 9 May, 2019. Published on website:   pdf

2019  Stratification and Inequality. In: J. Michael Ryan (ed.), Core Concepts in Sociology. Hoboken, NJ: Wiley Blackwell, pp. 322-325.

2018  Driving in a dead-end street: critical remarks on Andrew Abbott’s Processual Sociology. Theory and Society, 47(4), 539-557.    pdf.DrivingInADead-endStreet

2017  The Dynamics of Inequality and Habitus Formation. Elias, Bourdieu, and the Rise of Nationalist Populism. Historical Social Research, 42 (4), 22-42    pdf.Dynamics of Inequality

2017  Breaching the Dyke: The International Reception of Contemporary Dutch Translated Literature. In: E. Brems, O. Réthelyi, T. van Kalmthout (eds.), Doing Double Dutch. The International Circulation of Literature from the Low Countries. Leuven: Leuven University Press, pp. 45-66.  pdf.reception

2016 American exceptionalism? The growth of income and wealth inequality in the United States and other Western societies. Human Figurations, 5 (2), July (link)

2015  Inequality, wealth. In: Blackwell Encyclopedia of Sociology Online (revised version)

2014  Tito Bachmayer, Nico Wilterdink, Alex van Venrooij, Taste differentiation and hierarchization within popular culture: the case of salsa music. Poetics, 47 (December), 60-82   pdf

2012  Controversial Science: Good and Bad Sociology. Figurations, 36 (January 2012), Special Supplement, 1-12.  pdf

2008  Metaphysical Materialism: Some Critical Remarks on Stephen Sanderson’s ‘The Evolution of Human Sociality’. In: H.-J. Niedenzu et al. (ed.), The New Evolutionary Science. Human Nature, Social Behavior, and Social Change. Boulder/London: Paradigm Publishers, pp. 42-51.

2008 Review of: Kilminster, R., Norbert Elias. Post-philosophical sociology. Figurations, 29 (May), 6-8.  pdf

2007 Inequality, Wealth. In: Blackwell Encyclopedia of Sociology. Oxford: Blackwell.

2007  Sociology. In: M. Beller & J. Leerssen (eds.), Imagology. The cultural construction and literary representation of national characters. Amsterdam/New York: Rodopi, pp. 426-429.

2007  Review of: Schneider, M., The Distribution of Wealth. Journal of Income Distribution, 16, 1, 157-159.

2003  The Concept of Social Evolution: Its Meanings and Uses. Oesterreichisches Zeitschrift für Soziologie, Sonderband 7: Soziale Evolution. Die Evolutionstheorie und die Sozialwissenschaften, 53-73.

2002 The Sociogenesis of Postmodernism. Archives Européennes de Sociologie/European Journal of Sociology, XLII, 2, 190-216.   pdf.postmodernism

2002  Bart Tromp and Nico Wilterdink, Globalization and Europe. In: Europa – Vision und Wirklichkeit. Europäisches Forum Alpbach. Wien: Verlag Oesterreich, pp. 66-77.

2001  Nico Wilterdink and Rob Potharst, Socioeconomic Inequalities in the World Society: Trends and Regional Variations, 1950-1998. Paper for the Conference of the Research Committee on Social Stratification (RC 28) of the International Sociological Association, Berkeley, August 2001.   pdf

2000  Don Kalb, Marco van der Land, Richard Staring, Bart van Steenbergen, Nico Wilterdink (eds.), The Ends of Globalization. Bringing Society Back In. Lanham etc.: Rowman & Littlefield.

2000  Income Inequality and Flows of Money and Goods: Introduction. In: D. Kalb et al. (eds.), The Ends of Globalization, Lanham etc.: Rowman & Littlefield, pp. 151-156.

2000  The Internationalization of Capital and Trends in Income Inequality in Western Societies. In: ibid., pp. 187-200.

2000  Response to Daniel Gordon. Figurations, 14, 4-5.

1998  Johan Goudsblom emeritus. Figurations, 9, p. 9.

1997  Don Kalb, Godfried Engbersen, Bart van Steenbergen, Nico Wilterdink, The Conundrum of Globalization. Inequality, Marginality, and Policy Imperatives in Advanced Welfare States. Utrecht: AWSB research papers 97/01.

1995 On Individualization. Sociale Wetenschappen, 38 (4), 4-17.

1995  Increasing Income Inequality and Wealth Concentration in the Prosperous Societies of the West. Studies in Comparative International Development, 30 (3), 3-23.  pdf

1994  Images of National Character. Society, 32, 1, 43-51.

1993  The European Ideal. An examination of European and national identity. Archives Européennes de Sociologie/European Journal of Sociology, XXIX, 1, 119-136.   pdf.identity

1992  Images of National Character: Five European Nations Compared. The Netherlands’ Journal of Social Sciences, 28 (1), 31-49.

1991  The Netherlands between the Greater Powers. Expressions of Resistance to Perceived or Feared Foreign Cultural Domination. In: R. Kroes (ed.), Within the US orbit: Small national cultures vis-à-vis the United States, Amsterdam: VU University Press, pp. 13-31.

1991  New Views in Historical Sociology. In: H.A. Becker, F.L. Leeuw, K. Verrips (eds.), In Pursuit of Progress. An assessment of achievements in Dutch sociology, Amsterdam: SISWO, pp. 53-70.

1990  Where Nations Meet: National Identities in an International Organisation. EUI Working Paper, SPS no. 90/3. San Domenico di Fiesole (Firenze): European University Institute.

1990  Trends in Historical Sociology. PdIS Papers in Progress, 12 (1990), University of Amsterdam

1990  The Monarchy Contested. Anti-Monarchism in the Netherlands. The Netherlands’ Journal of Social Sciences, 26 (1), 4-16.

1987  Social Structure and Social Change. In: Encyclopaedia Brittannica.

1985  Historical Comparative Sociology in the Seventies. The Netherlands’ Journal of Sociology, 21 (1), 20-31.

1985  Property Relations and Wealth Distribution in the Netherlands: Main Developments since the Nineteenth Century. The Netherlands’ Journal of Sociology, 21 (2), 83-98.

1981  Figurational Sociology and the Study of Economic Processes. Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 7 (4), 433-466.

1977  Norbert Elias’ Sociology of Knowledge and its Significance for the Study of the Sciences. In: P. Gleichmann, J. Goudsblom, H. Korte (eds.), Human Figurations. Essays for/Aufsätze für Norbert Elias. Amsterdam: Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, pp. 110-126. Reprint in: E. Dunning & S. Mennell (eds.), Norbert Elias, vol. 1. London etc.: Sage, 2003, pp. 301-316.

1976  Biology and Sociology. The Netherlands’ Journal of Sociology, 12, 19-37.

Publications in Dutch (selection)

2023  De reflexieve sociologie van Bart van Heerhuizen. Tijdschrift Sociologie, 4, 151-163.

2022  Nico Wilterdink, Don Weenink, Katja Rusinovic, Bart van Heerikhuizen, Samenlevingen. Inleiding in de sociologie [Societies. An introduction to sociology.] Groningen: Noordhoff, 9th revised edition (first edition 1985).

2021  De verscheurdheid van Amerika. Review of: Robert D. Putnam. The Upswing (New York, 2020). Tijdschrift Sociologie, 2, 147-157.

2020  Van lokaal tot internationaal: Goudsbloms invloed. Tijdschrift Sociologie, 1, 53-62.

2016  Vermogensongelijkheid: trends en verklaringen. Beleid en Maatschappij, 43 (1), 79-87

2015  Kapitaal en klasse: ontwikkelingen sinds de jaren tachtig. Sociologie, 11 (3-4), 329-346

2015 Vermogensongelijkheid in Nederland. Ontwikkelingen sinds 1850. [Wealth Inequality in the Netherlands. Developments since 1850] Amsterdam: Van Gennep.

2015 Ton Bevers, Bernard Colenbrander, Johan Heilbron, Nico Wilterdink, Nederlandse kunst in de wereld. Literatuur, architectuur, beeldende kunst 1980-2013. [Dutch Art in the World. Literature, architecture, and the visual arts 1980-2013] Nijmegen: Vantilt

2014 Piketty’s toverformule. Sociologie, 10 (2), 190-202.

2012  De toenemende inkomensongelijkheid in Nederland. Beleid en Maatschappij, 39(4), 440-445.

2011  Omstreden wetenschap. Goede en slechte sociologie (Valedictory lecture, University of Amsterdam). Amsterdam: Vossiuspers UvA.  Slightly different version in: Sociologie, 7 (2), 2011, 117-134

2009  Tito Bachmayer & Nico Wilterdink, Salsa is klasse: een onderzoek naar de samenhang tussen de statuskenmerken van Latijns-Amerikaanse immigranten en hun voorkeur voor verschillende soorten salsamuziek. Sociologie, 5 (3), 343-375.

2009  Darwinisme in de sociale wetenschappen. De Gids, 172(4), 444-455.

2008  Beschavingsarbeid in historisch perspectief. Bestuurskunde, 17(1), 7-15.

2007  Waar moet het met de historische sociologie naar toe? Sociologie, 3(4), 492-501.

2007  Dilemma’s in het intellectuele veld. De casus De Swaan. In: A. Mooij et al. (eds.), Grenzeloos nieuwsgierig. Opstellen voor en over Abram de Swaan. Amsterdam: Bert Bakker, 305-314.

2007  (ed.) Mannelijkheid [Manliness]. Special issue of Sociologie, 3(1), with introduction.

2006  Schaalvergroting, globalisering en de afnemende betekenis van nationale staten. In: G. Engbersen & J. de Haan (eds.), Balans en toekomst van de sociologie. Amsterdam: Amsterdam University Press/Pallas Publications, 113-126.

2006  Trends in ongelijkheid. In: C. Brinkgreve & R. van Daalen (eds.), Over gelijkheid en verschil. Amsterdam: Het Spinhuis, 5-26.

2005  Blijvende grenzen. Boekman, 65, 36-40.

2004  Nico Wilterdink & Bart van Heerikhuizen, Inleiding. Dertig jaar AST. Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 31(4), 423-430.

2004  Marx & Co. De doctrine in discussie. Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 31(4), 466-480.

2004 Van apenkool tot zielenpoot. Over de totstandkoming van de laatste Nederlandse spellinghervorming. Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 31 (2), 192-235.

2003  De genetische grondslagen van menselijk samenleven. Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 30(3), 413-428.

2002 Mondialisering en de mondiale welvaartskloof. Trends in inkomensverschillen in de wereld, 1950-1998. Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 29 (2), 194-214.

2000 In deze verwarrende tijd. Een terugblik en vooruitblik op de postmoderniteit (Inaugural lecture, University of Amsterdam). Amsterdam: Vossiuspers/AUP. Slightly diferent version in: Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 26, 4 (1999), 441-463.

2000 Johan Goudsblom and Nico Wilterdink (eds.), Sociale evolutie. Het evolutieperspectief in de sociologie. Groningen: Wolters-Noordhoff. Special issue of Amsterdams Sociologisch Tijdschrift 27, 1-2.

2000 De ontwikkeling van sociaal-economische ongelijkheid in de wereld. Evolutionaire trends en mechanismen. Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 27 (1-2), pp. 164-198.

2000  Een monument van bescheidenheid. Het Haus der Geschichte in Bonn. In: T. Gubbels et al. (eds.), Museumarchitectuur als spiegel van de samenleving. Abcoude: Uniepers/Amsterdam: Stichting Boekmanstudies, 57-67.

1999 Ongelijke inkomens: verklaringen voor de toename van de ongelijkheid van inkomens in Nederland en andere landen. In: J. Godschalk (ed.), Die tijd komt nooit meer terug. De arbeidsmarkt aan het eind van de eeuw. Amsterdam: Het Spinhuis, 47-80.

1998 De schuld van het kapitaal. Marx en de mondialisering. Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 25 (2), 185-195.

1998  Zelfcontrole en civilisatie. Tijdschrift voor Criminologie, 40(2), 139-150.

1998  Mondialisering, migratie en multiculturaliteit. In: C.H.M. Geuijen (ed.), Multiculturalisme. Utrecht: Lemma, 55-66.

1998  De steeds rijkere kant van Nederland. In: W. Albeda et al. (eds.), De rijke kant van Nederland. Amsterdam: Van Gennep, 21-30.

1997  Nico Wilterdink, Johan Heilbron, Abram de Swaan (eds.), Alles verandert. Opstellen voor en over J. Goudsblom [Everything changes. Essays for, and about, J. Goudsblom]. Amsterdam: Meulenhoff.

1997  Sociologie als zelfkritiek. Van culturologie tot figuratiesociologie. In: N. Wilterdink, J. Heilbron, A. de Swaan (eds.), Alles verandert. Opstellen voor en over J. Goudsblom. Amsterdam: Meulenhoff, 122-131.

1997  Kleine sociologie van de buitenstaander. In: B. van Heerikhuizen et al. (eds.), Tegenvoeters. Een vriendenboek voor Piet Nijhoff. Amsterdam: Het Spinhuis, 13-35.

1996  Het vraagstuk Nederland. In: K. Koch & P. Scheffer (eds.), Het nut van Nederland. Opstellen over soevereiniteit en identiteit. Amsterdam: Bert Bakker, 205-222.

1996  Nico Wilterdink, Maarten van Bottenburg, Jan-Willem Gerritsen, Politieke modernisering en de natiestaat. In: J. van Hoof & J. van Ruysseveldt (eds.), Sociologie en de moderne samenleving. Amsterdam/Meppel: Boom, 187-215.

1995  Civilisatie en cultuur opnieuw bezien. Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 22(2), 350-367.

1995 Johan Heilbron and Nico Wilterdink (eds.), Mondialisering. De wording van de wereldsamenleving. Groningen: Wolters-Noordhoff. Special issue and book edition of Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 22 (1), with introduction.

1995  Internationalisering en binnenstatelijke ongelijkheid. Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 22(1), 181-205.

1994 Lange-termijnontwikkelingen in de Nederlandse vermogensverhoudingen. In: H. Flap & M.H.D. van Leeuwen (eds.), Op lange termijn. Verklaringen van trends in de geschiedenis van samenlevingen. Hilversum: Verloren, 61-76.

1994  De politiek van geweld. In: H. Procee (ed.), Het beest in de mens. Baarn: Ambo, 72-86.

1993 Ongelijkheid en interdependentie. Ontwikkelingen in welstandsverhoudingen (Inaugural lecture, Utrecht University). Groningen: Wolters-Noordhoff. Also in: Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 20 (2), 3-42.

1993  Staatsvorming in figuratiesociologisch perspectief. Antropologische Verkenningen, 12(4), 59-71.

1992 Denivellering in de vermogensverhoudingen. Socialisme en Democratie, 49 (3), 113-120.

1991 Ton Zwaan, Nico Wilterdink, Henk Kleijer, Cees Cruson (eds.), Het Europees labyrint. Nationalisme en natievorming in Europa [The European Labyrinth: nationalism and nation formation in Europe]. Meppel/Amsterdam: Boom, 1991.

1991  Herman Franke, Nico Wilterdink, Christien Brinkgreve (eds.), Alledaags en ongewoon geweld [Common and uncommon violence]. Groningen: Wolters-Noordhoff, 1991. Special issue and book edition of Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 18 (3), with introduction.

1991 Beelden van nationaal karakter: Fransen, Engelsen, Duitsers. Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 18 (2), 3-36.

1990  Europa als ideaal. Een beschouwing over Europese en nationale identiteit. Maatstaf, 38(7), 65-79.

1990  Collectief geweld in ontwikkeling. In: J.A.R.A.M. van Hooff, G. van Benthem van den Bergh, J.M. Rabbie (eds.), Oorlog: interdisciplinaire beschouwingen. Hoogezand: Stubeg, 277-303.

1989 ‘Leve de Republiek!’ Anti-monarchisme in Nederland. Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 16 (2), 133-161.

1989  B. Kempers, N. Wilterdink, H. Ganzeboom, Professionalisering, staatsvorming en civilisering. Amsterdam: SISWO.

1989  De maatschappij als tekst. Een reactie op Gerhard Nijhof. Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 16(1), 89-104.

1986 Figuratiesociologie en literatuur. Kennis en Methode, 3, 266-285.

1986  Historisch-vergelijkende sociologie in de jaren zeventig. In: H.A. Becker & P. Glasbergen (eds.), Sociologie en Verzorgingsstaat: een proefbalans. ‘s-Gravenhage: VUGA, 95-118.

1985 Nico Wilterdink and Bart van Heerikhuizen (eds.), Samenlevingen. Een verkenning van het terrein van de sociologie.[Societies: an exploration of the field of sociology] Groningen: Wolters-Noordhoff. New revised editions in 1989, 1993, 1999, 2003, 2007 (with new subtitle), 2012, 2017 (with new editors), 2022.

1984 Vermogensverhoudingen in Nederland. Ontwikkelingen sinds de negentiende eeuw [Wealth Distribution and Property Relations in the Netherlands. Developments since the nineteenth century]. Amsterdam: Arbeiderspers (book publication of PhD dissertation, 557 pp.).

1982  De civilisatietheorie in discussie. Opmerkingen bij een congres. Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 8(4), 571-590.

1982  Norbert Elias en onze beschaving. In: B. Kruithof, J. Noordam, P. de Rooy (eds.), Geschiedenis van opvoeding en onderwijs. Nijmegen: SUN, 13-23.

1978  F. Bovenkerk, H.J. Claessen, B. van Heerikhuizen, A.J.F. Köbben, N. Wilterdink (eds.), Toen en Thans. De sociale wetenschappen in de jaren dertig en nu [Then and Now. The social sciences in the 1930s and the present]. Baarn: Ambo.

1977  Bart van Heerikhuizen & Nico Wilterdink, Conservatisme en sociologie in de jaren dertig. Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 3 (4), 489-515.

1977 Vermogensverhoudingen in Nederland: empirische bevindingen. Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 4 (2), 182-203.

1977 Vermogensverhoudingen in Nederland: interpretatie van de ontwikkeling. Amsterdams Sociologisch Tijdschrift, 4 (3), 347-377.

1977  De woelige jaren zestig. Maatstaf, January 1977, 52-60.

1975 Biologie en sociologie: argumenten voor een ethologisch gefundeerde sociologie. Sociologische Gids, 1975 (1), 4-29.

1973 Ideologie en ‘het milieu’. De Gids, 136, 6 (1973), 411-429.

Publications in other languages

2023  O legado de Goudsblom [Goudsblom’s Legacy]. In: Reflexöes a partir de Norbert Elias e tributo a Johan Goudsblom. Sao Paulo: Alexa Cultural/Manaus: Universidade Federal de Amazonas, pp. 25-35. Translation of a paper presented at a video conference in Manaus, Brazil, 9-11 June 2021. 

2013  Ciencia controversial: buena y mala sociología. In: Perla Aronson (ed.), La teoría de la complejidad y la complejidad de la teoría sociológica. Buenos Aires: Ediciones CICCUS, 157-176.

2011  Processos civilizadores em uma perspectiva evolucionária. Cadernos de Estudos Sociais, 25(1), 169-178.  pdf

1993  Nationalitäten im alltäglichen Gegen- und Miteinander. Nationale Identität in einer internationalen Organisation. In: R. Blomert, H. Kuzmics, A. Treibel (eds.), Transformationen des Wir-Gefühls. Studien zum nationalen Habitus. Frankfurt am Main: Suhrkamp, 188-257.

1993  Das europäische Ideal. Eine Untersuchung über europäische und nationale Identitäten. In: Helga Nowotny & Klaus Taschwer (eds.), Macht und Ohnmacht im neuen Europa. Wien: WUV-Universitätsverlag, 71-92.

1984  Die Zivilisationstheorie im Kreuzfeuer der Diskussion. In: P. Gleichmann, J. Goudsblom, H. Korte (eds.), Macht und Zivilisation. Materialien zu Norbert Elias’ Zivilisationstheorie. Frankfurt am Main: Suhrkamp, 280-304.

1981  Figurationssoziologie und wirtschaftliche Prozesse. In: W. Schulte (ed.), Soziologie in der Gesellschaft: Referate aus den Veranstaltungen der Sektionen der Deutschen Gesellschaft für Soziologie, der Ad-hoc Gruppen und des Berufsverbandes Deutscher Soziologen beim 20. Deutschen Soziologentag in Bremen 1980. Bremen, 1981, 778-782.  pdf